Có thể bạn không biết: Đổi 1.1.1.1 thành 1.1.1.2 có thể chặn luôn web độc hại
.
Trong bối cảnh các hình thức lừa đảo trực tuyến và mã độc ngày càng tinh vi, người dùng Internet không chỉ cần cẩn thận khi truy cập website mà còn nên chủ động trang bị thêm các lớp bảo vệ từ sớm. Một trong những cách đơn giản nhưng hiệu quả ít được chú ý chính là sử dụng DNS có tích hợp khả năng lọc nội dung độc hại. Thay vì chỉ đóng vai trò “tra cứu địa chỉ”, DNS hiện đại có thể giúp chặn các trang phishing, malware ngay từ bước kết nối, giảm thiểu rủi ro trước khi dữ liệu kịp đến thiết bị của bạn.
Hiện nay rất nhiều người đang sử dụng DNS mặc định 1.1.1.1 của Cloudflare vì nó nhanh, ổn định và hỗ trợ DNS over HTTPS (DoH) giúp tăng thêm một chút riêng tư. Tuy nhiên, có một điều mà không phải ai cũng để ý: 1.1.1.1 gần như chỉ làm nhiệm vụ “tra cứu địa chỉ IP”, chứ không có thêm lớp bảo vệ nào. Nếu bạn muốn an toàn hơn, chỉ cần đổi một con số nhỏ sang 1.1.1.2 là đã có thêm khả năng chặn malware ngay từ cấp DNS.
Nói đơn giản, DNS giống như danh bạ của Internet. Khi bạn nhập địa chỉ một website, máy tính sẽ gửi yêu cầu tới DNS để hỏi “trang này có IP là gì”, sau đó mới kết nối tới máy chủ thực. Bình thường bạn không cần quan tâm lắm đến DNS, vì nó chỉ đóng vai trò trung gian. Nhưng chính vì nằm giữa bạn và Internet, DNS hoàn toàn có thể được dùng để lọc nội dung và đây là điểm khác biệt quan trọng.
Với 1.1.1.1, DNS sẽ trả về IP của bất kỳ website nào, kể cả trang độc hại, phishing hay phát tán mã độc. Bạn vẫn truy cập được bình thường mà không có cảnh báo nào. Nhưng với 1.1.1.2, Cloudflare đã tích hợp thêm một lớp lọc bảo mật. Khi bạn truy cập vào những domain đã được xác định là nguy hiểm, DNS sẽ trả về địa chỉ 0.0.0.0 — tức là không kết nối được gì cả. Nói cách khác, trang web độc hại bị chặn ngay từ “cửa vào”, chưa kịp tải về máy.
Ưu điểm của cách này là nó hoạt động bên ngoài thiết bị của bạn. Nghĩa là dù bạn có bấm nhầm link phishing hay truy cập web chứa malware, kết nối cũng không được thiết lập, giúp giảm đáng kể rủi ro. Đây là kiểu bảo vệ “thụ động nhưng hiệu quả”, cài một lần rồi gần như không cần quan tâm nữa.
Nếu muốn mạnh tay hơn, bạn có thể dùng 1.1.1.3. Ngoài việc chặn malware giống 1.1.1.2, nó còn chặn luôn các website có nội dung người lớn. Tùy nhu cầu, cái này khá phù hợp nếu nhà có trẻ nhỏ hoặc muốn lọc nội dung toàn mạng.
Tuy nhiên, DNS filtering không phải “lá chắn tuyệt đối”. Nó chỉ chặn được những domain đã biết là nguy hiểm. Nếu xuất hiện website độc hại mới hoặc một trang hợp pháp bị hack, DNS có thể chưa cập nhật kịp. Ngoài ra cũng có trường hợp hiếm bị chặn nhầm website bình thường. Vì vậy, DNS chỉ nên xem là một lớp bảo vệ bổ sung, không thay thế antivirus hay các biện pháp khác.
Việc thiết lập cũng khá đơn giản. Nếu muốn áp dụng cho toàn bộ mạng, bạn nên đổi DNS trực tiếp trên router. Thông thường chỉ cần đăng nhập vào router (địa chỉ hay gặp là 192.168.1.1 hoặc 192.168.0.1), tìm phần DHCP hoặc Network rồi chỉnh DNS chính thành 1.1.1.2 và DNS phụ thành 1.0.0.2 là xong. Làm theo cách này thì tất cả thiết bị trong nhà đều được áp dụng.
Còn nếu chỉ muốn đổi trên máy Windows, bạn vào Settings > Network & Internet, chọn mạng đang dùng, rồi chỉnh DNS từ Automatic sang Manual. Sau đó nhập IPv4 với DNS chính là 1.1.1.2 và DNS phụ là 1.0.0.2, lưu lại là hoàn tất.
Đổi DNS không phải giải pháp toàn diện, nhưng lại là một trong những cách đơn giản nhất để tăng thêm một lớp bảo vệ cho hệ thống. Trong bối cảnh malware ngày càng tinh vi, việc kết hợp nhiều lớp bảo mật từ DNS, trình duyệt cho tới phần mềm diệt virus vẫn luôn là hướng đi an toàn nhất.
Ngoài phần hướng dẫn kỹ thuật, chủ đề DNS của Cloudflare – đặc biệt là 1.1.1.1 và 1.1.1.2 – cũng đang gây khá nhiều tranh luận trong cộng đồng công nghệ. Không ít người đồng tình rằng 1.1.1.2 là lựa chọn hợp lý hơn cho người dùng phổ thông vì có thêm lớp lọc malware, nhưng cũng có nhiều ý kiến trái chiều xoay quanh hiệu năng, quyền riêng tư và các giải pháp thay thế.
Một số người cho rằng việc “chê” DNS của Cloudflare là khá mâu thuẫn, nhất là khi nhiều người vẫn đang sử dụng các nền tảng như mạng xã hội – vốn cũng thu thập dữ liệu không kém. Quan điểm này mang tính châm biếm nhưng cũng phản ánh thực tế: vấn đề không chỉ nằm ở DNS nào tốt hơn, mà còn ở mức độ người dùng chấp nhận đánh đổi giữa tiện lợi và quyền riêng tư.
Ở chiều ngược lại, nhiều người dùng lâu năm lại không quá mặn mà với DNS công cộng, kể cả Cloudflare. Một số lựa chọn thay thế được nhắc tới khá nhiều như AdGuard DNS với các IP 94.140.14.14 và 94.140.15.15, hay Quad9 (9.9.9.9) vốn nổi tiếng về khả năng chặn domain độc hại. Ngoài ra, NextDNS cũng được đánh giá cao nhờ khả năng tùy chỉnh sâu và thống kê chi tiết, phù hợp cho những ai muốn kiểm soát toàn bộ lưu lượng DNS ở cấp router.
Một số người dùng “hardcore” hơn thì lại chọn hướng tự triển khai DNS nội bộ, chẳng hạn sử dụng Unbound kết hợp với Pi-hole để vừa lọc quảng cáo, vừa đảm bảo toàn quyền kiểm soát truy vấn DNS. Cách này an toàn hơn về mặt riêng tư, nhưng đổi lại yêu cầu kiến thức kỹ thuật và thời gian thiết lập.
Bên cạnh đó, cũng có những thắc mắc thực tế như làm sao để kiểm tra tốc độ DNS nào nhanh nhất với mạng của mình, bởi kết quả benchmark trên mạng chưa chắc phản ánh đúng điều kiện sử dụng thực tế. Một số công cụ test DNS có thể giúp đo độ trễ, nhưng trải nghiệm thực tế còn phụ thuộc vào ISP, vị trí địa lý và cả cache DNS.
Tất nhiên, không phải ai cũng hoàn toàn tin tưởng vào DNS filtering. Có ý kiến cho rằng việc chặn malware qua DNS chỉ mang tính tương đối, vì nó chỉ hiệu quả với các domain đã được nhận diện. Ngoài ra, một số người còn lo ngại về việc DNS công cộng có thể đóng vai trò trung gian (MITM – man-in-the-middle) nếu không được mã hóa hoặc quản lý minh bạch.
1.1.1.2 của Cloudflare là một lựa chọn đơn giản, dễ dùng và phù hợp với đa số người dùng phổ thông muốn tăng thêm một lớp bảo mật mà không cần cấu hình phức tạp. Tuy nhiên, với người dùng nâng cao, thị trường DNS hiện nay có rất nhiều lựa chọn khác nhau, từ dịch vụ công cộng cho tới tự triển khai, mỗi giải pháp đều có ưu và nhược điểm riêng. Việc chọn DNS nào cuối cùng vẫn phụ thuộc vào nhu cầu: ưu tiên tốc độ, bảo mật hay quyền riêng tư.
Donate ủng hộ để mình có kinh phí duy trì nhé!
Ví momo: 0904 883 851
Cám ơn các bạn.
